İkinci Dünya Savaşı sonrası jet çağında havacılık mühendisleri, pilotların maruz kaldığı G kuvvetini azaltmak ve uçakların sürtünme katsayısını düşürmek için sıra dışı bir tasarım denediler: Pilotların kokpitte yüzüstü yatarak uçtuğu jetler. Bu konseptin en dikkat çeken örneklerinden biri, 1954 yılında İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) tarafından test edilen Prone Pilot Gloster Meteor modelidir.
Tasarımın Amacı ve Geliştirilme Süreci
Uçuş sırasında yüzüstü yatma fikri ilk olarak Almanya’nın Henschel Hs 132 modelinde denenmiş, ancak Sovyetlerin fabrikayı ve prototipi ele geçirmesiyle yarım kalmıştı. Savaşın ardından İngilizler bu konsepti devralarak WK935 kuyruk numaralı uzatılmış bir Meteor jeti geliştirdi. Bu özel uçak, aslında standart bir Gloster Meteor jetinin burnuna tamamen yeni bir kokpit ve kontrol sistemlerinin eklenmesiyle oluşturulmuştu. Uçağın burnunda yüzüstü yatan ana pilota ek olarak, herhangi bir acil durumda müdahale edebilmesi için arka taraftaki standart kokpitte ikinci bir pilot hazır bekliyordu.
“Bağlanmış Tavuk” Pozisyonu
Smithsonian Enstitüsü’nün kayıtlarına göre pilotun uçuş pozisyonu oldukça tuhaftı: Ana pilot 30 derece eğimli bir yatakta yüzüstü yatıyor, çenesini bir desteğe dayıyor, dizlerini bükerek ayaklarını dümen pedallarına kilitliyordu. Kolları ise gaz kolu ve lövyeye ulaşacak şekilde yastıklı desteklerde duruyordu.
Test pilotları, 11 ay süren denemelerde bu duruma “bağlanmış tavuk hali” adını verdiler. Modern anti-G kıyafetlerinin henüz icat edilmediği o dönemde, raporlar bu pozisyonun G kuvvetini gerçekten de büyük ölçüde azalttığını gösterdi. Ayrıca daha dar bir burun yapısı, teorik olarak uçağın daha yüksek hızlara çıkmasına olanak tanıyordu.
Projenin İptal Edilme Nedenleri Sistemin sunduğu G kuvveti direncine ve hız avantajına rağmen, hayati dezavantajları bulunuyordu:
- Kısıtlı Görüş Açısı: Pilotlar neredeyse sadece dümdüz ileriye bakmak zorundaydı, bu da durumsal farkındalıklarını ve çevresel görüşlerini ciddi şekilde kısıtlıyordu.
- Türbülansta Rahatsızlık: Sarsıntılı havalarda yatağa çarpan pilotlar son derece rahatsız ve zorlu bir uçuş deneyimi yaşıyordu.
Zamanla G kuvvetinin etkilerini başarıyla sönümleyen modern anti-G (G-suit) pilot kıyafetleri geliştirildi. Bu kıyafetleri giyen pilotlar hem yüksek G kuvvetlerinde bilinçlerini koruyabiliyor hem de kokpit içinde her yöne rahatça bakabiliyordu. Sadece biraz daha fazla hız kazanmak için hayati önem taşıyan çevresel görüşü feda etmek mantıklı bulunmadığından, yüzüstü kokpit fikri havacılık tasarımcıları tarafından tamamen rafa kaldırıldı.
News
SAVUNMA
